Email: turisticka.zajednica@bih.net.ba; Telefon: +387 35 228 800; Fax: +387 35 228 799  



Email: turisticka.zajednica@bih.net.ba; Telefon: +387 35 228 800; Fax: +387 35 228 799  

Mejdan Džedid

Mejdan Džedid ili danas "u narodu" poznatija pod nazivom Šarena džamija, jedna je od jedanaest džamija koje je Gračanica imala još u tursko vrijeme, a koje su postojale sve do pred drugi svjetski rat. Jedna je od pet preostalih i još aktivnih. Naziv "Šarena" za ovu džamiju se vjerovatno odomaćio već početkom 20. vijeka, tako da danas njen pravi naziv zna vrlo malo Gračanlija.

Poslije velikih ratnih razaranja u Bosni krajem 17. vijeka, u kojima je teško stradala i Gračanica, u njoj se dešavaju krupne urbane promjene. Na gračaničkom Mejdanu, tj. velikom slobodnom prostoru koji se protezao duž Gračanice rijeke ili Gračanke (današnja Sokoluša) i koji je služio za održavanje sajmova, trka itd., početkom 18. vijekarazvija se današnja čaršija (sa lijeve strane rijeke) i mahala pod nazivom Mejdan mahala, nešto niže od čaršije (sa obje strane Gračanice rijeke). U toj Mejdan mahali, negdje u prvoj polovini 18. vijeka, gradi se i džamija koja po njoj dobija naziv Mejdan.

 

Historijat

Prvi siguran spomen ove džamije nalazimo u istorijskim dokumentima iz druge polovine 18. vijeka. Riječ je o vakufskim evidencijama iz 1763-1776. godine o postavljanju vjerskih službenika u kojima se spominje džamija u mahali Mejdan u Gračanici. Po predanju koje se očuvalo kod starih Gračanlija, ta se džamija nalazila naspram današnje džamije s lijeve strane rijeke, na mjestu gdje se tokom 19. vijekarazvila gračanička Donja čaršija (oko današnjeg skvera). Prvobitna zgrada Mejdan džamije nalazila se uz samu Gračanicu rijeku. Prilikom jedne velike poplave nadošla voda je srušila tu zgradu. Događaj se spominje u Sidžilu gračaničkog kadije s kraja 18. vijekau kojem se spominje Džedid džamija. Naziv Džedid (nova) džamija ukazuje da je neposredno prije njenog pomena nova zgrada džamije izgrađena umjesto neke prethodne.

Vjerovatno zbog opasnosti od poplava i mogućnosti plavljenja, nova zgrada džamije je napravljena na desnoj, zapadnoj, strani Gračanice rijeke, na nešto višem zemljištu. Ta nova džamija je nazvana Novi mejdan ili Mejdan džedid džamija. Zgrada te džamije, koja je vjerovatno napravljena krajem 18. vijeka, bila je uobičajenog mahalskog tipa, tradicionalne narodne bosanske arhitekture, izgrađena uglavnom od drveta, sa četvoroslivnim krovom, prekrivenim crijepom. Drvena munara bila je sa zapadne strane. Na ulazu je imala verandu od drvenih greda sa manjim ukrasima od drveta. I mimber je također bio drveni, sa manjim ukrasima. Biće da je ova zgrada od 18. vijekaviše puta opravljana. Kada je austrougarska vlast gradila uskotračnu željezničku prugu Karanovac Gračanica - Sklop 1895-1898. godine, za prolazak pruge kotarske vlasti su 19.04.1898. godine od džamijskog harema oduzele 237 kvadratnih metara zemljišta. Pruga je izgrađena na nasipu duž desne obale Gračanice rijeke, a između nje i zgrade džamije je probijen uski kolski put, jer je istočni ćošak džamije smetao, odnosno bio skoro na putu. Dosta starih Gračanlija je zapamtilo da su na tom mjestu teško mogla da prođu jedna drvena kola.

Vlasti gračaničkog kotara su nudile da finansiraju premještanje i izgradnju nove džamije dalje od puta, ali tadašnja gračanička ulema, tvrdeći da je džamija svetinja, to nije prihvatala (naročito Hadži-Medaga Suman). Po predanju starih Gračanlija, jedna je varnica iz lokomotive od "Ćire" pala na zgradu džamije i zapalila je. Zbog ometanja saobraćaja džamija je ipak srušena 1932. godine i odmah počela izgradnja nove zgrade, dvadesetak metara zapadnije od stare i dalje od puta i pruge. Novu džamiju je pravio majstor Ibro Šuša, a poslovima izgradnje rukovodio građevinski odbor na čijem je čelu bio Rifataga Mehinagić. Članovi odbora bili su kadija Ibrahim-efendija Mehinagić, Hajrija Mujačić, Mahmut Herceg, Muharem Korić, a u gradnji su učestvovali i Spahić Sejdo i Omer (Mustafe) kao i Spahić Meho (Hasana) iz Piskavice. Tri glavna stuba u verandi džamije su napravili: Hasan Spahić iz Piskavice i po jedan majstori iz Škahovice i Moranjaka. Nova zgrada je završena tokom 1933. godine, ulazna vrata, neka drvena građa i mimber su preneseni sa stare i ugrađeni u novu džamiju. Svečano proklanjavanje nove džamije bilo je 5. novembra 1933. godine uz prisustvo naroda, uglednih Gračanlija i gostiju sa strane (među ostalima tu je bio i hafiz-Salih-efendija Sivčević, upravitelj Behram-begove medrese iz Tuzle i tuzlanski muftija Kurt.

 

Više iz kategorije: « Džamija "Husejnija"

Vrijeme u Tuzli

Cloudy

27°C

Tuzla

Cloudy

Humidity: 67%

Wind: 6.44 km/h

  • 27 Jun 2017

    Partly Cloudy 32°C 17°C

  • 28 Jun 2017

    Partly Cloudy 33°C 17°C

Zadnje vijesti